Die landelijke verenigingen zijn:
| Veldwerkgroep |
| Vleermuiswerkgroep defensieterreinen |
Veldwerkgroep
Ga eens het veld in met de veldwerkgroep!
Ooit een franjestaart zien jagen? Of een veldspitsmuis in je vingers gehad? Er zijn maar weinig mensen die alle in Nederland voorkomende zoogdieren ooit 'in het wild' hebben gezien. Dat komt vooral omdat de meeste zoogdieren een verborgen levenswijze hebben, en daardoor moeilijk zijn waar te nemen.
De veldwerkgroep streeft naar het vergroten van de kennis die nodig is voor het waarnemen van zoogdieren in het veld. We organiseren daarom regelmatig activiteiten waarop de overdracht en uitbreiding van deze kennis centraal staat. Er worden elk jaar meerdere muizen- en vleermuisweekenden in Nederland gehouden. Bovendien is er elk jaar een zomerkamp in het buitenland (Europa). Van al deze activiteiten worden verslagen gepubliceerd waarin de waarnemingen worden beschreven. De waarnemingen worden verzameld in databases, die onder voorwaarden ook door derden gebruikt kunnen worden.
Weekenden
Tijdens vleermuisweekenden worden in de avond- en ochtendschemer koloniebomen gezocht met behulp van vleermuisdetectors. ´s Avonds worden vleermuizen uit eerder gevonden koloniebomen gevangen en gedetermineerd. Midden in de nacht worden jagende vleermuizen opgespoord, en vaak worden vleermuizen gevangen met mistnetten.
Tijdens muizenweekenden staan honderden vallen (live traps en pitfalls) in het veld. Deze worden driemaal per nacht gecontroleerd waarna gevangen muizen worden gewogen, gemerkt en vrijgelaten. Ook wordt er soms gebruik gemaakt van boomvallen om slaapmuizen te vangen. Verder zijn er soms weekenden waarop bijvoorbeeld braakballen worden geplozen, of zoogdiersporen worden gezocht.
website: https://www.zoogdiervereniging.nl/doe-mee/werkgroepen/bijzondere-werkgroepen/veldwerkgroep
Activiteiten: Organiseren zoogdieronderzoek activiteiten. Beheer materiaal voor veldonderzoek in beheer. weekenden en kampen. Elk jaar een zomerkamp in het buitenland (Europa). Alle weekenden worden aangekondigd op de activiteitenpagina.
Zomerkamp
Tijdens het jaarlijkse zomerkamp in het buitenland (Europa) worden alle zoogdieren die in een bepaald gebied voorkomen, geïnventariseerd. Daarvoor worden verschillende inventarisatiemethoden ingezet. Deze kampen zijn in het bijzonder geschikt om kennis te maken met zoogdiersoorten die niet in Nederland voorkomen of hier heel zeldzaam zijn.
Materiaal voor veldonderzoek
Tijdens kampen en weekenden wordt er vaak nieuw materiaal getest. Het uitproberen van nieuwe technieken voor veldonderzoek is een van de speerpunten van de veldwerkgroep. Daarnaast heeft de veldwerkgroep materiaal voor veldonderzoek in beheer. Dit materiaal kan, afhankelijk van de situatie, gehuurd of geleend worden.
Publicaties
Van alle weekends en zomerkampen publiceert de veldwerkgroep verslagen. In deze verslagen worden de verschillende inventarisatiemethodes besproken en wordt een overzicht gegeven van alle waarnemingen die zijn gedaan. Soms worden de verslagen gedeeltelijk of geheel in het Engels of het Frans geschreven. De literatuurlijst geeft een overzicht van alle publicaties, gesorteerd op auteursnaam. Alle publicaties van de veldwerkgroep zijn gratis te downloaden van de publicatie-pagina. Op onze website vind je ook beelden van onze cameravallen (stilstaand en bewegend), die zijn gemaakt tijdens inventarisaties.
contact: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Vleermuiswerkgroep Defensieterreinen (VWG-DEF)
De Vleermuiswerkgroep Defensieterreinen is opgericht in 1999. Doel van de werkgroep is het verbeteren van vleermuisbescherming en vleermuisonderzoek op defensieterreinen. Aanleiding voor de oprichting van de werkgroep was de constatering dat de terreinen die in eigendom en/of in beheer zijn bij het Ministerie van Defensie een aanzienlijke betekenis hebben voor vleermuizen in Nederland. Deze terreinen omvatten kleinschalig bebouwde terreinen in het groene landschap, bossen en heides die in de zomer een intensief jachtgebied vormen voor vleermuizen. Ongeveer 20% van alle tijdens de wintertellingen in Nederland aangetroffen vleermuizen worden aangetroffen op deze defensierreinen. Daar zijn in totaal ruim 300 kleinere tot grotere ondergrondse gebouwtjes aanwezig, zonder of slechts met een minimaal militair gebruik, die geschikt blijken als winterverblijf voor vleermuizen. Het gaat hier vooral om oude bunkers, oude (blus-)waterkelders, gangenstelsels en, vooral op vliegvelden, om personeelsschuilplaatsen.
In de laatste tientallen jaren is veel historisch militair erfgoed, zoals forten en andere verdedigingswerken overgedragen aan nieuwe eigenaren, zoals het Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provinciale landschappen, en andere terreinbeheerders.
Samenstelling van de werkgroep
Aan de werkgroep nemen vertegenwoordigers vanuit diverse organisaties deel:
-
Uit Bedrijfsgroep Vastgoed van het Commando DienstenCentra, het vastgoedbedrijf en ingenieursbureau van het Ministerie van Defensie;
-
Vogelwachten van diverse militaire vliegvelden;
-
De natuurmonitoringsgroep van Defensie;
-
De netwerkbeheerder van de Zoogdiervereniging;
-
Adviseur Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie; en
-
Enkele natuurminnende gepensioneerde defensieambtanaren.
Het totaal aantal leden bedraagt circa 12.
Activiteiten
De belangrijkste taak van de werkgroep is het coördineren van onderzoek en beschermingsmaatregelen op defensieterreinen. Het onderzoek wordt voornamelijk uitgevoerd door vrijwilligers van provinciale vleermuiswerkgroepen. Beschermingsmaatregelen worden door de VWG-DEF zelf uitgevoerd, of anders in haar opdracht.
Jaarlijks worden activiteiten op het gebied van vleermuisbescherming en vleermuisonderzoek verricht op de in onderstaande lijst opgenomen defensieterreinen.
• Vliegbasis Leeuwarden
• Opslaglocaties Oude Molen en Veenhuizen (Drenthe)
• Oefenterrein de Haar ten zuiden van Assen
• Korporaal van Oudheusdenkazerne te Hilversum
• Waalsdorp, Uijlenbosch te Den Haag
• Maaldrift te Wassenaar
• Vliegbasis Deelen e.o.
• Willem III kazerne te Apeldoorn
• NORA, Radio Noordwijk
• Schietkamp Oldebroek, ’t Harde
• Nieuw Milligen
• Frederikkazerne te Den Haag
• ISK Harskamp nabij Harskamp / Otterlo
• Oefenterrein Wilp op de Veluwe
• Oefenterrein Stroe op de Veluwe
• Vliegbasis Woensdrecht
• Vliegbasis Gilze-Rijen
• Fort Crevecoeur ten noorden van Den Bosch
• Delen van de voormalige Vliegbasis Soesterberg (Soest en Zeist)
• Kamp Wallard Sacré Huis ter Heide, Zeist
• DuMoulinkazerne Soesterberg
• Vliegbasis Eindhoven
• Kromhoutkazerne te Utrecht
• GGW de Peel op de grens van Brabant en Limburg
• Vlasakkers te Soesterberg
• Bernardkazerne Amersfoort
• Oefenterrein de Stompert, Soestduinen
• Oefenterrein Leusderheide in Amersfoort
• Kamp Soesterberg te Soesterberg
• Munitiecomplex Alphen te Alphen
• Vliegbasis Volkel
• Kamp de Kiek te Riel
• RVS-kazerne te Oirschot
• Oefenterrein Vughtse Heide
Met enige regelmaat wordt een verslag opgesteld waarin verslag wordt gedaan van inventarisaties, beschermingsactiviteiten en daarbij aangetroffen vleermuizen. Tevens wordt beschreven welke andere diersoorten worden aangetroffen in de ongeveer ondergrondse objecten die in de winter op het voorkomen van vleermuizen worden geïnspecteerd.
Voor de periode 1951-2011 is in januari 2012 een rapport verschenen: "60 jaar vleermuisonderzoek en -bescherming op defensieterreinen" Het rapport kunt u hier downloaden.
Meer informatie
Voor vragen over vleermuizen op defensieterreinen kunt u terecht bij regionaal werkende werkgroepsleden indien u hen bij naam en adres kent, of anders bij:
Fons Bongers
Dienst Vastgoed Defensie
Postbus 90.004
3509 AA Utrecht
Zodion
Zodion Zoogdieronderzoek Nederland
Zodion Zoogdieronderzoek Nederland verzamelt en deelt kennis over wilde zoogdieren in Nederland ten behoeve van kennisontwikkeling, beleid, beheer en bescherming. Dit doen we door onafhankelijke onderzoeken en monitoring uit te voeren en te faciliteren. Wij verenigen onderzoek naar achterliggende oorzaken met de waardevolle inzet van onze vrijwilligers. We maken het mogelijk dat maatschappelijke keuzes op basis van wetenschappelijke kennis gemaakt kunnen worden. Als initiator en partner in samenwerkingsverbanden verbinden wij partijen. Zo voorzien we het werkveld van de kennis die nodig is voor doelgericht beleid, duurzaam beheer en effectieve bescherming.
Zoogdierbescherming
Zoogdierbescherming Nederland zet zich in voor het behoud, de bescherming en versterking van wilde inheemse zoogdierpopulaties en hun leefgebieden in Nederland. Wij willen bereiken dat alle inheemse zoogdiersoorten de ruimte krijgen, duurzaam voorkomen en dat mensen en wilde zoogdieren als natuurlijke bondgenoten in het landschap samenleven. Wij nemen initiatief en ontwikkelen gerichte beschermingsprogramma’s en campagnes om de wilde zoogdieren beter te beschermen en de leefgebieden te herstellen, verbeteren en uit te breiden waar nodig. En juist als mens en wild zoogdier last van elkaar hebben gaan we op zoek hoe we wel vreedzaam samen kunnen leven. Zo bereiken we dat voor alle wilde zoogdierpopulaties gunstige condities worden gecreëerd voor een duurzaam voorkomen in alle Nederlandse landschappen.