Compensatie en mitigatie

Vliegroutes, verblijfplaatsen en jachtgebieden dienen zoveel mogelijk te worden behouden. Als dit niet mogelijk is zijn we verplicht mitigerende of compenserende maatregelen te nemen. Als door de aanleg van een woonwijk een belangrijk voedselgebied verloren gaat, volstaat het niet om een strook groen langs de rand te laten staan. In zo'n geval is men verplicht het verlies van het voedselgebied te compenseren.

 

Mitigatie 

Mitigatie betekent het verzachten van negatieve effecten. Een mitigerende maatregel bij de aanleg van een weg is bijvoorbeeld het maken van een onderdoorgang met water. Hiermee blijft een bestaande vliegroute behouden en wordt het negatieve effect van een ingreep verzacht. Voordat een plan ontwikkeld wordt is het verstandig te inventariseren hoe vleermuizen het landschap gebruiken en of een nieuw te bouwen weg hun verbindingsroute kruist. Dit maakt het zoeken naar oplossingen op deze conflictpunten een stuk gemakkelijker en effectiever.

 

 

windmls-2.jpg

Compensatie 

Compensatie betekent de schade aan een populatie goedmaken in een ander gebied. Zo kunnen jachtgebieden die verloren zijn gegaan worden gecompenseerd door nieuwe jachtgebieden te ontwikkelen. Er dient een vergelijkbaar of beter jachtgebied te worden ontwikkeld, met minimaal de grootte van het verloren gebied en met vergelijkbare ligging ten opzichte van een verblijf. Let wel: compensatie moet zich richten op de verloren functie: 'jachtgebied voor jachtgebied, verblijf voor verblijf'.

 

 

Welke maatregelen? 

De keuze voor de juiste mitigerende en of compenserende maatregelen blijkt vaak lastig. In de volgende tabel zijn een aantal voorbeelden gegeven van geschikte en ongeschikte maatregelen voor de meervleermuis.

 

Geschikte maatregelen   Ongeschikte maatregelen

Wat zijn voor meervleermuizen relevante
mitigerende en compenserende maatregelen?


- Het aanleggen van een passage onder een weg
in combinatie met water op plekken die per
nacht door minimaal vijf dieren worden gebruikt;


- Het verbreden van een waterweg om de afstand
tot een lichtbron te vergroten en daarmee de
lichtoverlast te verminderen;


- Aanleg of behoud van een groenzone
(eventueel met bomen en of rietkraag) langs
een vaart (zonder huizen direct langs het
water);


- Aanleg of behoud van een drassig weiland
met bomenrij;


- Het creëren van een goede waterkwaliteit;


- Een goed lichtbeheer (bijvoorbeeld door het
licht goed af te schermen of de helft van de
lantaarnpalen na elf uur 's avonds uit te doen;
goed voor de portemonnee, goed voor de
meervleermuis);


- Toegankelijk houden van uitvliegopeningen van
bestaande verblijfplaatsen;


- Gerichte voorlichting geven aan eigenaren van
vleermuisverblijven en buurtbewoners.

 

Dergelijke maatregelen richten zich zoveel
mogelijk op het behoud van het aanwezige
netwerk van verblijfplaatsen, voedselgebieden en
verbindingsroutes.

Wat zijn voor meervleermuizen ongeschikte
maatregelen?


- De aanleg van een kunstmatig winterverblijf
(ijskelder, bunker);


- Het ophangen van vleermuiskasten;


- Extra water aanleggen zonder
vleermuisvriendelijke inrichting.

 

 

Meervleermuizen zijn heel kritisch in de keuze van
hun verblijfplaats. Ze zoeken een combinatie van
ligging ten opzichte van landschapselementen,
temperatuur en afmetingen. Ook sociale factoren
zoals traditie en ligging ten opzichte van buren
spelen een rol. Het creëren van een kunstmatig
meervleermuisverblijf is daarom zeer ingewikkeld,
vooral het nabootsen van een optimaal
binnenklimaat. Hoewel andere soorten
vleermuizen in sommige gevallen kunnen
profiteren van kunstmatige verblijven, is dit bij de
meervleermuis tot op heden nog niet bewezen.

 


Een vleermuiskast of bunker is voor de
meervleermuis dan ook geen volwaardige
vervanging voor een verloren gegane biotoop.
Vaak wordt extra water aangeboden als
compensatie voor een verloren biotoop. Dit water
wordt vervolgens vaak weinig meervleermuisvriendelijk
ingericht: te smal, en omgeven door te
veel verlichting en te weinig groen, soms zelfs
door huizen of een jachthaven. Water als
compensatie voor verloren gebied dient van
vergelijkbare of zelfs betere kwaliteit te zijn.

 

Auteur: A-J Haarsma